EKSPERIMEN FAKTOR KADAR TINDAK BALAS : KESAN SAIZ BAHAN TINDAK BALAS

FAKTOR - FAKTOR KADAR TINDAK BALAS

5 faktor mempengaruhi kadar tindak balas:

•  saiz bahan tindak balas

•  kepekatan bahan tindak balas

• suhu tindak balas

• tekanan (bagi gas)

• Kehadiran mangkin
 

FAKTOR SAIZ BAHAN :

• Semakin saiz KECIL, kadar tindak balas BERTAMBAH kerana LUAS PERMUKAAN terdedah   BERTAMBAH untuk tindak balas.
• Semakin saiz BESAR kadar tindak balas BERKURANG kerana LUAS PERMUKAAN terdedah BERKURANG untuk tindak balas.

FAKTOR KEPEKATAN BAHAN TINDAK BALAS

• Kepekatan TINGGI  kadar tindak balas TINGGI
• Kepekatan RENDAH kadar tindak balasRENDAH 

FAKTOR SUHU :

• Suhu TINGGI  kadar tindak balasTINGGI
• Suhu RENDAH kadar tindak balas RENDAH.

FAKTOR TEKANAN (GAS):

• Tekanan TINGGI kadar tindak balasTINGGI 
• Tekanan RENDAH kadar tindak balas RENDAH

FAKTOR MANGKIN : 

• Mangkin ialah bahan yang MEMPERCEPATKAN kadar tindak balas tetapi tidak berubah diakhir tindak balas.
• Ciri – ciri mangkin:
• TIDAK BERUBAH secara kimia
• Diperlukan dalam kuantiti SEDIKIT
• Tidak mengubah kuantiti HASIL tindak balas
• Boleh TERNYAHSALI/ MUSNAH dengan kehadiran bendasing
• Kereaktifan boleh ditingkatkan melalui kehadiran PENGGALAK
• Tindakan KHUSUS/SPESIFIK

Kadar tindak balas meningkat apabila:
- Saiz kecil bertambah
- Kepekatan tinggi
- Suhu tinggi
- Tekanan tinggi
- Kehadiran mangkin

MAKSUD KADAR TINDAK BALAS

- KELAJUAN tindak balas berlaku.

-Kadar tindak balas berkadar  SONGSANG dengan masa

- Kadar tindak balas  TINGGI = masa singkat untuk tindak balas lengkap

- Kadar tindak balas PERLAHAN = masa panjang untuk tindak balas lengkap

- Tindak balas lengkap = kadar tindak balas SIFAR

MESTI INGAT !!! Penentuan kadar tindak balas adalah berdasarkan pemerhatian.. maksudnya pemerhatian dilakukan dengan menggunakan 5 deria....  jadi... tindak balas yang berlaku ditentukan melalui perubahan: -  Isipadu gas dibebaskan -  Kuantiti bahan tindak balas -  Perubahan warna -  Perubahan pH -  Perubahan suhu -  Pembentukan mendakan  -  Perubahan kekonduktiviti elektrik

TIPS EKSPERIMEN FORMULA EMPIRIK

2 jenis eksperimen yang bergantung kepada kereaktifan oksida logam

LOGAM REAKTIF

Formula empirik ditentukan dengan membakar logam dalam udara (tindak balas pengoksidaan)

contoh oksida logam reaktif seperti :

Magnesium oksida

Kalsium oksida 

Zink oksida 

Aluminium oksida 

susunan radas untuk penentuan formula empirik oksida logam reaktif :

Pemerhatian :

Bahan	Jisim
Jisim mangkuk pijar + penutup	X g
Jisim mangkuk pijar + penutup + pita magnesium	Y g
Jisim mangkuk pijar + penutup +  magnesium oksida	Z g

               

Pengiraaan : 
Jisim magnesium = (y – x ) g
Jisim oksigen berpadu dgn magnesium = (z – y )g   

     

Unsur	Mg	O
Jisim	( y – x )g	(z – y) g
Bilangan mol	( y – x ) g     24	(z – y) g     16
Nisbah terkecil	a	b

                          

 [jisim atom relatif : Mg =24, O=16]
Formula empirik Magnesium oksida = Mg_aO_b 

Langkah berjaga-jaga:

1.pita magnesium dibersihkan dengan kertas pasir untuk menyingkirkan sebarang oksida yang terbentuk
dipermukaan logam magnesium.

2. semasa pemanasan, penutup mangkuk pijar mesti dibuka sekali sekala bertujuan :

   - penutup dibuka untuk tujuan membenarkan oksigen dari udara masuk bertindak balas dengan magnesium.

   -penutup ditutup untuk mencegah wasap putih magnesium oksida yang terbentuk daripada terbebas keluar.

LOGAM KURANG REAKTIF 
Formula empirik ditentukan dengan menjalankan tindak balas penurunan dengan hidrogen. Hidrogen yang reaktif boleh menyingkirkan oksigen daripada oksida logam yang kurang aktif (tindak balas penurunan)

contoh oksida kurang reaktif :

kuprum oksida

plumbum oksida

argentum oksida

susunan radas untuk penentuan formula empirik oksida logam kurang reaktif :

 

Pemerhatian :

Bahan	Jisim
Jisim tiub pembakaran + kertas asbestos	a  g
Jisim tiub pembakaran + kertas asbestos + kuprum(II) oksida	b  g
Jisim tiub pembakaran + kertas asbestos + logam kuprum	c  g

                

 Pengiraaan : 
Jisim kuprum(II) oksida yang digunakan  = (b – a ) g 
Jisim logam kuprum yang dihasilkan = (c – a ) g 
Jisim oksigen berpadu dgn kuprum = ( b – c )g   

     

Unsur	Cu	O
Jisim	( c –  a)g	(b – c) g
Bilangan mol	( c – a ) g     64	(b – c) g     16
Nisbah terkecil	p	q

[jisim atom relatif : Cu =64, O=16]
Formula empirik Kuprum(II) oksida = Cu_pO_q 

Langkah berjaga-jaga:

1.Gas hidrogen dilalukan melalui radas selama beberapa minit untuk memastikan semua udara disingkirkan.

2.Pengaliran gas hidrogen mesti berterusan sepanjang eksperimen supaya udara tidak masuk kedalam radas
jadi hidrogen dihujung tiub pembakaran mesti terus menyala.

3.Semasa penyejukkan logam, gas hidrogen berterusan dialirkan untuk mengelakkan logam yang masih panas
dioksidakan semula oleh oksigen diudara.

FORMULA EMPIRIK

Formula empirik ialah formula kimia yang mewakili nisbah teringkas atom untuk setiap atom dalam sebatian.

MESTI INGAT !!!!!

Tips menjawab soalan formula empirik.. Nampak sahaja soalan bertanyakan tentang FORMULA EMPIRIK, mesti buat JADUAL untuk menjawab...

PENULENAN LOGAM

MESTI INGAT!!!!

Katod : logam tulen

Anod : logam tak tulen

elektrolit : larutan mengandungi ion logam yang hendak ditulenkan

PEMERHATIAN :

Katod 

Pemerhatian: jisim bertambah / katod menebal / terdapat enapan logam.

Inferens : ion logam dinyahcas dengan menerima elektron menjadi logam

Anod 

Pemerhatian : jisim berkurang / anod menjadi nipis

Inferens : anod logam melarut membentuk ion dengan melepaskan elektron

Elektrolit 

Pemerhatian : kepekatan warna larutan tidak berubah.

Inferens : kepekatan ion dalam elektrolit tidak berubah

Contoh:

Penulenan logam kuprum daripada logam tak tulen

Katod :logam kuprum tulen

Anod : logam kuprum tak tulen

Elektrolit : larutan kuprum (II) sulfat

Pemerhatian :

 PEMERHATIAN :

Katod :katod menebal

Inferens : ion kuprum dinyahcas dengan menerima elektron menjadi logam kuprum

Anod : Anod menjadi nipis

Inferens : Anod kurpum melepaskan elektron menjadi ion kuprum

Elektrolit : Kepekatan larutan argentum nitrat tidak berubah

Inferens : kepekatan ion kuprum dalam elektrolit tidak berubah

PENYADURAN LOGAM

MESTI INGAT!!!!

Katod : objek yang hendak disadur

Anod : logam penyadur

elektrolit : larutan mengandungi ion logam penyadur

PEMERHATIAN :

Katod 

Pemerhatian: jisim bertambah / katod menebal / terdapat enapan logam.

Inferens : ion logam penyadur dinyahcas dengan menerima elektron membentuk logam pada benda yang hendak disadur.

Anod 

Pemerhatian : jisim berkurang / anod menjadi nipis

Inferens : logam penyadur melepaskan elektron membentuk ion.

Elektrolit 

Pemerhatian : kepekatan warna larutan tidak berubah.

Contoh 1:

Penyaduran sudu oleh logam argentum:

Katod :sudu

Anod : logam argentum

Elektrolit : larutan argentum nitrat

Pemerhatian :

Katod : Sudu menebal kerana satu lapisan argentum berkilau terbentuk.

Inferens : ion argentum dinyahcas dengan menerima elektron menjadi logam argentum

Anod : Menjadi nipis

Inferens : Anod argentum melepaskan elektron menjadi ion argentum

Elektrolit : Kepekatan larutan argentum nitrat tidak berubah.

Contoh 2 :

Penyaduran kunci oleh logam kuprum

Katod : kunci

Anod : logam kuprum

Elektrolit : Larutan kuprum(II) sulfat

sumber video youtube :klik to you tube page

PEMERHATIAN :

Katod : kunci menebal kerana satu mendakan perang kuprum terbentuk.

Inferens : ion kuprum dinyahcas dengan menerima elektron menjadi logam kuprum

Anod : Menjadi nipis

Inferens : Anod kuprum melepaskan elektron menjadi ion kuprum

Elektrolit : Kepekatan larutan kuprum(II) sulfat tidak berubah.